نشانه های بیمار در انواع بیرون زدگی دیسک گردن

بیرون زدگی دیسک گردن یکی از شایع ترین اختلالات ستون فقرات گردنی است که می تواند با طیفی از علائم از درد خفیف تا اختلالات عصبی جدی همراه باشد و کیفیت زندگی فرد را به طور قابل توجهی تحت تأثیر قرار دهد. نشانه های بیمار در انواع بیرون زدگی دیسک گردن بسته به شدت فشار روی ریشه های عصبی و محل درگیری، متفاوت ظاهر می شود و ممکن است شامل درد گردن، انتشار درد به شانه و دست، گزگز و بی حسی انگشتان، ضعف عضلانی و حتی محدودیت حرکتی باشد. شناخت دقیق علائم دیسک گردن و تفاوت نشانه ها در انواع مختلف فتق یا برجستگی دیسک، نقش مهمی در تشخیص زود هنگام و انتخاب روش درمان مناسب دارد.

در این مقاله به بررسی کامل و کاربردی به نشانه های بیمار در انواع بیرون زدگی دیسک گردن می پردازیم تا با دیدی روشن تر بتوانید این عارضه را بهتر بشناسید و به موقع برای درمان آن اقدام کنید.

نشانه های بیمار در انواع بیرون زدگی دیسک گردن

بیرون زدگی دیسک گردن چیست و چگونه ایجاد می شود؟

دیسک های گردنی بالشتک هایی بین مهره ها هستند که نقش ضربه گیر و تسهیل کننده حرکت را دارند. وقتی لایه بیرونی دیسک ضعیف شود، بخش داخلی آن به بیرون فشار می آورد که به آن بیرون زدگی یا فتق دیسک گردن گفته می شود.

انواع بیرون زدگی دیسک گردن

برآمدگی دیسک گردن

برآمدگی دیسک گردن حالتی است که در آن یکی از دیسک های بین مهره ای ناحیه گردنی ستون فقرات (بالای کمر) به علت فشار، افزایش سن یا حرکات نادرست، کمی به بیرون از محل طبیعی خود برجسته می شود اما هنوز پاره نشده است. دیسک ها مثل بالشتک های ژله ای بین مهره ها عمل می کنند و وقتی لایه بیرونی آن ها ضعیف شود، بخش مرکزی به سمت بیرون فشار می آورد و ممکن است به ریشه های عصبی نزدیک گردن تماس پیدا کند؛ در نتیجه علائمی مثل درد گردن، انتشار درد به شانه و دست، گزگز، بی حسی یا ضعف عضلانی ایجاد می شود، هرچند در بسیاری از موارد خفیف ممکن است فرد فقط خشکی و گرفتگی گردن احساس کند.

فتق دیسک گردن

فتق دیسک گردن مرحله پیشرفته تری از آسیب دیسک است که در آن لایه بیرونی دیسک بین مهره ای پاره می شود و بخش ژله ای داخل آن به بیرون نشت می کند؛ این بیرون زدگی معمولاً روی ریشه های عصبی یا حتی طناب نخاعی فشار وارد می کند و باعث درد تیز و تیرکشنده از گردن به شانه و بازو، گزگز یا بی حسی انگشتان و گاهی ضعف عضلانی می شود. برخلاف برآمدگی ساده، در فتق دیسک فشار عصبی شدیدتر است و علائم پایدارترند، بنابراین ممکن است نیاز به درمان های جدی تری مثل فیزیوتراپی تخصصی، تزریق یا در برخی موارد جراحی داشته باشد.

اکستروژن دیسک گردن

اکستروژن دیسک گردن نوع شدیدتری از بیرون‌ زدگی دیسک است که در آن لایه بیرونی دیسک کاملاً شکاف برمی دارد و ماده ژله ای داخل دیسک از آن عبور کرده ولی هنوز به بدنه دیسک متصل باقی می ماند؛ در این حالت حجم بیرون زده معمولاً بزرگ تر است و فشار قابل توجهی به ریشه های عصبی یا حتی طناب نخاعی وارد می کند، بنابراین درد تیرکشنده از گردن به بازو، بی حسی، گزگز و ضعف عضلانی واضح تر و مداوم تر می شود و گاهی محدودیت حرکتی گردن هم ایجاد می کند، به همین دلیل اغلب نیاز به درمان فعال تر مثل فیزیوتراپی تخصصی، دارو درمانی قوی تر و در برخی موارد مداخلات تهاجمی تر وجود دارد.

جداشدگی دیسک گردن (سکوئستریشن)

جداشدگی دیسک گردن (سکوئستریشن) شدیدترین مرحله آسیب دیسک است که در آن بخش ژله ای داخل دیسک پس از پارگی کامل، کاملاً از دیسک اصلی جدا شده و به صورت یک قطعه آزاد داخل کانال نخاعی قرار می گیرد. این قطعه می تواند به طور مستقیم روی ریشه های عصبی یا حتی خود نخاع فشار وارد کند، بنابراین علائم معمولاً شدیدترند؛ درد تیرکشنده شدید از گردن به بازو، بی حسی گسترده، ضعف واضح عضلات دست و گاهی اختلال در حرکات ظریف انگشتان یا تعادل دیده می شود. به دلیل خطر آسیب عصبی پایدار، این حالت بیشتر از سایر مراحل نیازمند بررسی تخصصی فوری و در برخی موارد درمان جراحی است.

ساختار دیسک های گردنی و نقش آن ها در ستون فقرات

دیسک از یک هسته ژله ای و یک لایه فیبری بیرونی تشکیل شده و کمک می کند مهره ها نرم و بدون اصطکاک حرکت کنند.

تفاوت برآمدگی دیسک گردن با بیرون زدگی یا فتق دیسک گردن

در برآمدگی، دیسک گردن تغییر شکل می دهد اما پاره نمی شود. در فتق دیسک، لایه بیرونی آسیب دیده و ماده داخلی خارج می شود. شدت علائم معمولاً با این تفاوت‌ها مرتبط است.

مهم ترین علت های بیرون زدگی دیسک گردن

• نشستن طولانی
• کار با موبایل و لپ تاپ
• وضعیت بدنی نامناسب
• ضربه
• افزایش سن و ضعف عضلات گردنی

شایع ترین نشانه های بیمار در انواع بیرون زدگی دیسک گردن

علائم دیسک گردن بسته به شدت فشار روی عصب متفاوت است اما چند نشانه بسیار رایج هستند.

درد گردن و انتشار آن به شانه و بازو : درد معمولاً از گردن شروع شده و به شانه، بازو و حتی ساعد تیر می کشد.

گزگز و بی حسی در دست و انگشتان : فشار روی ریشه عصب باعث مورمور شدن یا خواب رفتگی انگشتان می شود که بیماران آن را شبیه برق گرفتگی خفیف توصیف می کنند.

ضعف عضلانی و کاهش قدرت دست : ممکن است بیمار در گرفتن اشیاء یا نگه داشتن وسایل دچار ضعف شود.

محدودیت حرکت و خشکی گردن : چرخاندن یا خم کردن گردن دردناک می شود و دامنه حرکتی کاهش می یابد.

تفاوت علائم در انواع بیرون زدگی دیسک گردن

معمولا شدت بیرون زدگی دیسک براساس علائم بیمار شناسایی شده و برای اطمینان از شدت بیماری به تجویز پزشکان متخصص، سی تی اسکن و یا MRI تجویز می گردد. تا بتوانند براساس مستندات ارائه شده درمانهای مخصوص را برای بیمار تجویز نمایند. و روند بهبود و یا کنترل بیماریش را تسریع ببخشند.

علائم بیرون زدگی خفیف دیسک گردن

• درد موضعی گردن
• خشکی و خستگی زودرس عضلات بدون علامت عصبی واضح

علائم بیرون زدگی متوسط

• درد تیرکشنده
• گزگز دست و درد وابسته به وضعیت گردن

علائم بیرون زدگی شدید و خطرناک

• ضعف عضلانی واضح
• بی حسی گسترده
• درد مداوم و اختلال عملکرد دست

علائم عصبی مهم که نباید نادیده گرفته شوند

درگیری عصبی نیاز به بررسی تخصصی توسط پزشک متخصص ارتوپدی و یا بهترین فیزیوتراپ دارد. از علائم عصبی مهم می توان به موارد زیر اشاره نمود:

اختلال در تعادل و راه رفتن : در موارد شدید، فشار روی نخاع می تواند تعادل را مختل کند. که باید حتما مورد بررسی قرار بگیرد تا از پیشروی بیماری جلوگیری شود.

کاهش مهارت حرکتی ظریف انگشتان : مشکل در بستن دکمه یا نوشتن می تواند نشانه درگیری عصبی باشد.

درد تیرکشنده عصبی : دردی که از گردن تا انگشتان مسیر مشخص عصبی را طی می کند.

نشانه های دیسک گردن بر اساس محل درگیری مهره ها

معمولا براساس علائمی که دردست و یا بازوی بیمار بروز میدهد مشخص میکند که کدام دیسک درگیر و دچار مشکل شده است که در ادامه به اختصار توضیح داده ایم!

علائم درگیری دیسک C5-C6 : درد شانه و بازو، ضعف در خم کردن آرنج

علائم درگیری دیسک C6-C7 : گزگز انگشت میانی و ضعف در باز کردن آرنج

علائم درگیری سطوح بالاتر گردن : درد نزدیک گردن و شانه با انتشار کمتر به دست.

چه زمانی علائم دیسک گردن نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارد؟

برخی نشانه ها هشدار دهنده هستند و نباید به تأخیر بیفتند.

نشانه های هشدار دهنده

بی حسی پیشرونده، ضعف شدید یا درد غیرقابل تحمل

علائم پیش رونده

افزایش محدوده درد یا درگیری هر دو دست

ترکیب درد و ضعف عصبی

همزمانی درد تیرکشنده و افت قدرت عضله

نقش فیزیوتراپی تخصصی در کاهش علائم دیسک گردن

در بسیاری از بیماران، درمان غیرجراحی و فیزیوتراپی تخصصی می تواند علائم بیرون زدگی دیسک گردن را به طور قابل توجهی کاهش دهد. ارزیابی دقیق الگوی درد، وضعیت ستون فقرات و عملکرد عصبی در مراکز تخصصی مانند فیزیوتراپی تخصصی پرسپولیس انجام می شود و برنامه درمانی بر اساس شرایط هر بیمار توسط بهترین متخصص فیزیوتراپی در رشت تجویز می گردد. استفاده از تمرین درمانی هدفمند، درمان های دستی و اصلاح الگوی حرکتی نقش مهمی در کنترل علائم دارد.

اهمیت ارزیابی تخصصی توسط درمانگر مجرب

تشخیص دقیق نوع درگیری دیسک و شدت علائم عصبی اهمیت زیادی در انتخاب مسیر درمان دارد. ارزیابی بالینی توسط متخصصان مجرب در این حوزه از جمله دکتر کامران عزتی دانشیار و دکترای تخصصی فیزیوتراپی که در رشت در زمینه فیزیوتراپی تخصصی ستون فقرات و انواع مشکلات مربوط به بیماری های ارتوپدی فعالیت دارد، می تواند به تفکیک دردهای عضلانی ساده تا عارضه های شدید منجمله بیرون زدگی دیسک کمر و گردن، قوس گردن، تنگی کانال نخاعی گردن و … را تشخیص داده و از درمان های اشتباه بر روی بیماران جلوگیری نماید.

کلام پایانی

شناخت زود هنگام نشانه های بیمار در انواع بیرون زدگی دیسک گردن باعث می شود درمان سریع تر شروع شود و احتمال آسیب عصبی دائمی کاهش یابد. هرچه تشخیص دقیق تر و مداخله تخصصی زودتر انجام شود، نتیجه درمان بهتر و پایدارتر خواهد بود.

سوالات متداول درباره نشانه های بیرون‌زدگی دیسک گردن

آیا بیرون زدگی دیسک گردن همیشه با درد شدید همراه است؟

خیر، در موارد خفیف ممکن است فقط خشکی گردن یا درد ملایم وجود داشته باشد، اما با پیشرفت فشار عصبی، درد شدیدتر می شود.

گزگز انگشتان دست می تواند از دیسک گردن باشد؟

بله، فشار روی ریشه های عصبی گردنی می تواند باعث گزگز، مورمور و بی حسی انگشتان شود.

تفاوت علائم دیسک گردن خفیف و شدید چیست؟

در نوع خفیف بیشتر درد موضعی دیده می شود، اما در نوع شدید ضعف عضلانی، بی حسی گسترده و درد تیرکشنده ایجاد می شود.

چه زمانی برای علائم دیسک گردن باید سریع مراجعه کرد؟

در صورت ضعف پیشرونده دست، اختلال تعادل، یا بی حسی گسترده باید سریع ارزیابی تخصصی انجام شود.

آیا فیزیوتراپی می تواند علائم دیسک گردن را کاهش دهد؟

در بسیاری از موارد بله. در فیزیوتراپی تخصصی پرسپولیس می توانید درد، التهاب و فشار عصبی را توسط دستگاههای مزبوطه و با تجویز پزشک متخصصی کاهش دهید و عملکرد حرکتی را بهبود بخشید